TAKVİM

Atilla Sezener

09-11-2020
Bize yazmak için tıklayınız.

Çok tartışılan az bilinen kullandığımız takvimle ilgili birkaç açıklama yapmak istiyorum.

Önce zaman nedir, ona bakalım: “Zaman, genel olarak olay ve olguların geçtiği, geçmekte olduğu ve geçeceği süreye denir” Zaman ölçü birimine de takvim denir.

Takvim, zamanı, Dünya ve Ay hareketlerine göre gün, hafta, ay, yıl gibi belirli bölümlere ayırma sistemidir..Takvimler, toplumlara göre fazla ve çeşitli olsa da temel olarak Güneş ve Ay yılını esas alan takvimler iki guruptur.

Bize gelince, Osmanlı’da önce Hicri takvim, sonra da 1 Mart’ı yılbaşı kabul eden Mali takvim kullanıldı.

Cumhuriyet sonrası 1 Ocak 1926’da itibaren bütün gelişmiş ülkelerin kullandığı Gregoryen takvimi kabul edildi.

NOTUMUZ: Roma’da Papa X111.Gregorius’un 1582 yılında Jülyen takviminde görülen düzensizliğin giderilmesiyle kabul edilen takvime Gregorien (Miladi) takvim denir. Gregoryen takviminde Dünya’nın Güneş etrafında dönmesi baz alınmıştır. Bu süre 365 gün 6 saattir. Bu 6 saatler bilindiği gibi dört yılda bir 24 saat yani bir gün eder. Şubata eklenen bir gün ile telafi edilmiştir.

Bugün İslam dünyasında hem hicri hem de miladi takvim kullanılmaktadır. Çin ve Hint takvimi çok farklıdır. İbrani takvimi ise Hz. Musa’nın Mısırdan Yahudileri çıkarması baz alınarak hazırlanmıştır. Bu satırları yazarken takvim 5752 yılını gösteriyordu.

Din, insanların hayatında o denli önemlidir ki, dünyadaki tüm takvimler dinlerden esinlenmişlerdir.

Aylara gelince. Roma takviminde aylar, gündüz ve gecenin eşit olduğu, hayatın başlangıç zamanı olarak kabul edilen Martius’tan (mart) başlatılıyordu. Aprilis (nisan) , Maius (mayıs), Junius (haziran), Quintilis (temmuz), Sextilis (ağustos), September (eylül), October (ekim), November (kasım) ve December (aralık) idi. 60 gün daha Janarius (Ocak), Februarius (şubat) eklenerek takvim tamamlandı.

İslami takvim Güneş yerine Ay baz alarak hazırlanmıştır. Ay hareketlerindeki fark sonucu Kurban ve Ramazan, miladi takvime göre hep on gün önceye gelmektedir. Biraz karışık hesap olmakla birlikte ay her gün biraz geç doğar. Bu eşit arlıklı değildir. Ama yıllık toplamı 10 (on) gün tutar.

Miladi takvim ilk olarak Jülyen takvimi adıyla MÖ.46’da Roma İmparatoru Julius Sezar tarafından yapılmıştır. Bu tarihte yılbaşı Marttan Ocak’a alınmıştır.

Yahudilerin ay isimleri şöyledir. Nisan, İjar, Sivan, Tammuz, Av, Elul, Tişri, Kislev, Heşran, Tevet, Şebat, Adar.

Türkiye’de 1 Ocak 1926’dan itibaren kullanılan ay isimleri, 3 Türkçe, 4 İbranice, 3 İngilizce, 1 Arapça, 1 Süryanicedir. Mart, Mayıs, Ağustos (Batı), Şubat, Nisan, Eylül, Temmuz (İbranice), Kasım (Arapça), Haziran (Süryanice) , Ocak, Ekim, Aralık Türkçedir..

Moralinizi bozmak istemem ama, gerçeklerden kaçmanın da kimseye yararı yok. Gün isimlerimizin kökeni şöyledir: Pazar ve Pazartesi Arapça, Salı, Çarşamba, Perşembe, Cuma ve Cumartesi de Farsçadır.

NOTUMUZ: Bu yazıyı hazırlamak için değişik kaynaklardan yardım aldım.

YORUM YAZ
BU YAZI HAKKINDA YAPILAN YORUMLAR
Okur yorumları, kişilerin kendi görüşleridir. Bu yorumlardan sorumlu değildir.
YORUM YAZ - TAKVİM
Atilla Sezener - Diğer Yazıları
Bütün Atilla Sezener Yazıları